W Polsce zawód architekta jest zawodem regulowanym – projektanci mogą uzyskać uprawnienia do projektowania w odpowiedniej specjalności. Jeżeli takich nie posiadają mogą wykonywać swój zawód jako asystenci projektantów uprawnionych lub w dziedzinach, które takich uprawnień nie wymagają, np. jako twórcy wizualizacji lub projektanci wnętrz.

Aby uzyskać uprawnienia do projektowania w specjalności architektonicznej należy wykazać się odpowiednią praktyką zawodową, wykształceniem kierunkowym oraz zdać egzamin, organizowany przez wybrana Izbę Zawodową. Egzaminy odbywają się dwa razy do roku - równocześnie w całej Polsce.

Do jakich działań konieczne są uprawnienia?

Ustawa Prawo Budowlane definiuje samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, do których konieczne jest posiadanie uprawnień w odpowiedniej specjalności.

Za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą:

• projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i technicznych oraz sprawowanie nadzoru autorskiego;
• kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi;
• kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów;
• wykonywanie nadzoru inwestorskiego;
• sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych.

W praktyce oznacza to, że do zaprojektowania obiektu wymagającego pozwolenia na budowę, a w określonych wypadach również zgłoszenia (np. domu jednorodzinnego), wymagane jest uczestnictwo uprawnionego projektanta. Tylko taki Projektant może autoryzować projekt budowlany, niezbędny do uzyskania pozwolenia na budowę, a także wykonywać nadzór autorski i wprowadzać zmiany na budowie.

Gdzie sprawdzić, czy projektant posiada odpowiednie uprawnienia?

Centralną listę osób posiadających uprawnienia prowadzi Główny Inspektorat Nadzoru Budowlanego (ecrub). Rejestr zawiera również listę osób, które zostały ukarane z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie na podstawie przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Co istotne, aby pełnić samodzielne funkcje w budownictwie oprócz posiadania odpowiednich uprawnień, należy być czynnym członkiem izby zawodowej.

Posiadanie uprawnień nie jest równoznaczne z byciem aktywnych członkiem Izby Zawodowej. W tym wypadku warto zajrzeć do wyszukiwarki Izby Architektów RP: Lista czynnych członków Izby Architektów RP / mds-mrm-server - Izba Architektów RP

Również sam projektant może przedstawić stosowne zaświadczenie.

Co daje to z punktu widzenia Inwestora?

Obecność Projektanta w Izbie daje gwarancję aktualizacji jego wiedzy na szkoleniach technicznych.

Projektanci są objęcie obowiązkowych ubezpieczeniem OC.

Izba architektów jest organem, do którego można się zwrócić w wypadku zaniedbań ze strony Projektanta,

Wynajęcie uprawnionego architekta jest kluczowe, ponieważ zapewnia fachowe podejście do projektowania oraz zgodność z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Architekt z odpowiednimi uprawnieniami posiada wiedzę i doświadczenie nie tylko w zakresie estetyki i funkcjonalności, ale także w zarządzaniu projektem budowlanym, doborze odpowiednich materiałów oraz optymalizacji kosztów. Dodatkowo, uprawniony architekt pomoże w uzyskaniu niezbędnych pozwoleń i załatwianiu formalności, co minimalizuje ryzyko opóźnień i problemów prawnych. Dzięki temu inwestycja będzie przebiegać zgodnie z planem, a jej efekt końcowy spełni oczekiwania estetyczne i techniczne.